|
Pierwszym widomym śladem istnienia wsi tego miana w ziemi pełczyckiej może być rycerz Piotr de Stavenowe (tj. „ze Stawna”), w 1287 r. obecny przy margrabiach brandenburskich w Myśliborzu i w „Brunken” wsi k. Barlinka, w 1289 świadek nadania Płonna koło Pełczyc i w 1290 r. w Golinie k. Myśliborza obecny przy fundacji klasztoru cysterek w Pełczycach.
Może jego synem był Gerard de Stavenow wzmiankowany w 1319 r. przy nadaniu Radunia k. Choszczna. Obydwaj byli więc wyraźnie związani z okolicą Pełczyc nabytą przez margrabiów w 1280 r. Ponieważ Stavenow to wyraźnie nazwa pomorska, jest dopuszczalna teza, że przybyła z margrabiami w te okolice rodzina rycerska przyjęła od niej nazwisko.
Pieczęć – de Stavenowe Ród rycerski pochodzący zapewne z Przegnicy (Prignitz) w pln. Brandenburgii, gdzie zamek Stavenow nad Łeknicą płn.- zach od Perlebergu. w posiadaniu rodu, który widocznie od zamku tego, już w 1354 opuszczonego. wziął nazwisko. Pierwszym znanym jest tamże Gerard I z lat 1252-75. W Nowej Marchii w 1337 r. przedstawiciel tej rodziny miał 16 łanów w Brwicach w ziemi chojeńskiej. Lennik margrabiów Henryk z zamku w Przegnicy w 1312 r. uczestniczył w wojnie na terenie Meklemburgii, w 1313 r. wystąpił przy margrabiach w Chojnie, 1316-22 jego synowie w tymże zamku S. przegnickim. Rycerz Gerhard II w 1319 r. wystąpił przy nadaniu Radunia k. Choszczna Hagenom; pewien Stavenow, chyba ów Gerard, w 1321 r. wymieniony w rejestrze kosztów wojennych pomorskich. Ród przegnicki wymarł w XV w. Herb znany od 1323 r. ale linia nowomarchijska miała nieco inny, zamiast jednej trzy pionowe płonące “Spitzen” . Czy w XV w. osiedli w Dobiegniewie? Sądzić można że stąd pochodzili hołdujący elektorowi w 1499 r. Nickel, Fryderyk, Hans, Jerzy die Stavenow zu Woldenberg, jednak wymienieni po Bredowach, zatem pochodzili z Wolenberg jak tamci w ziemi Dolnej Barnimskiej. Jednak jakiś ród Stavenow znany w Dobiegniewie (Woldenberg!) w XVI-XVII w. W 1518 Nickel i Bertram po śmierci ojca otrzymali lenno w Dobiegniewie.; Piotr w 1527 r. otrzymał od elektora Joachima wraz z nieletnimi braćmi Nickelem i Bertramem lenno po ojcu Dytryku (Tide) i kuzynach. Tamże 1568-69; Ernest w 1595 r sprzedał swe dobra Wagenschützom. Pewien S. z Dobiegniewa w 1611 studentem we Frankfurcie. Jeszcze w 1640 wspomniani jako posiadacze części lenna grodowego (Burglehn).w Dobiegniewie. Już w 1337 r. gdy wyliczono wsie w ziemi pełczyckiej - ta nie wymieniona. Tam jej jednak musimy poszukiwać bowiem w 1538 r. wzmiankowano staw „Stawisko” (Stavenowschen Teich) rodu Waldowów z Pełczyc, a w 1564 r. Stavenov, Stäwnow, Stabeno to opuszczona już wieś na granicy Pomorza z Nową Marchią.
Stavenov - Przypuszczalne okolice zaginionej wsi. Mapa 7 km x 7,5 km. Pola jej nalezą wtedy do Tiede von Brederlowa, granicząc od północnego – zachodu z polami Golejewa, od północy z polami Niesporowic, od płn.- wschodu z polami Krzynek, gdzie też wspomniane wyżej jezioro „Stawisko” (Stabenoischen Teich) Waldowow z Pelczyc na granicy księstwa pomorskiego z Nową Marchią; od płd.- wschodu z polami Żabicka i na południu sąsiadując z polami Dankowa.
Na granicy pól tego folwarku z Dankowem płynął wtedy potok Bernfliess wpadający do jez. Dankowskiego i było jezioro „Książęca Łąka” (Herzog Lancken lub Herzog Züge), skąd granica biegła do ”Stawnickiego Potoku” (Stafenoische Fliess) i do starej drogi przecinającej potok w miejscu gdzie Tide von Brederlow, posiadający opuszczone ”Stawno”, pobudował tartak.
Stavenov - okolice. Mapa 4 km x 4 km. Z kontekstu wynika, że potok łączył jez. Stawisko z Dankowskim, może też jeziora Sitno Niesporowskie i Gardno. Dalej opisana granica biegła przez wzgórze jakieś, łąkę tegoż Tidedo (Dytryka) Brederlowa, mały rów wpadający do jez. Mogilno na pograniczu z wsią Żabicko w Nowej Marchii.
Papsteinowie z Dankowa odstępują elektorowi w 1576 r. prawo polowania w lasach dankowskich zachowując prawa w lesie poza Dankowem, między Buszowem, Żabickiem i Stavenow. Brederlowowie z Gardżca (dziś w gm. Przelewice) i Przekolna, w 1608 r. mają też Feldmark Stavenow z młynówką (widocznie „Stawnickim Potokiem” na którym młyn pobudowano), płynącą z jakiegoś „Tetynia” (Tetin). Opuszczone pola Gross – Stabenow 1782 r. należą w części do majątku w Przekolnie, w części do majątku w Gardżcu, a Stavenow znajduje się przy płn. brzegu jez. Dankowskiego i płd.- zach. od jez. Stawisko. Owe jeż „Stawisko”, pamiątka po opuszczonej wsi, to do 1944 r. Teich See. Przytoczone dane pozwalają na lokalizacje wsi przy jez. Wielgie, przy drodze z Przyłęku do Krzynki, przy jez. „Stawisko” ok. 2 km na płn.- wsch od Dankowa, zapewne w miejscu gdzie potem spotykamy na mapach zabudowania czy tylko obiekt terenowy z nazwą „Stary Folwark” (Altes Vorwerk). Opracowanie: prof. Edward Rymar Opracowanie graficzne: Grzegorz Górecki Więcej informacji na temat rodziny de Stavenowe: www.stavenow.de |