|
Herzfelde. Śladami dawnego osadnictwa jest „Huński Grób” (Hünengrab) na polach wsi i zalesione wzgórze Schlossberg, „Góra Zamkowa”. Wieś chyba wydzielona w trakcie kolonizacji w końcu XIII w. z organizowanej przez rycerza Klausa = Mikołaja Witte wsi Klausdorf (dziś Płonno), w której w 1289 odnotowano 16 łanów nadwyżki (wieś kolonizacyjną zamykano zwykle w areale 64 łanów).
Być może tam – na teren tej nadwyżki – przeniosła się rodzina Witte („Biali”) po przejściu Płonna w 1301 na cysterki z Pelczyc.
Herzfelde - okolice. Mapa 5 km x 4 km.
Nazwa wsi: Hirsfeldt, Hirsfelde 1337, Hertzvelde 1376, Herzfelde 1564, 1944. Oznacza tyle co „jelenie pole”. W 1337 w ziemi pełczyckiej z 50 łanami, w tym parafii 4, rycerza Hermana Albusa (tj. Witte!) 4 łany lenne; z tytułu użytkowania Puszczy Dankowskiej wieś zobowiązana do daniny 2 wispli owsa puszczańskiego. Książęta szczecińscy Świętobor i Bogusław VII nadają wieś cysterkom z Pełczyc 5 II 1376. Wieś opuszczona w XV-XVI w., a mieszkańcy przenieśli się do Płonna liczącego w 1718 r. 66 łanów, czyli więcej niż zwykle.
Herzfelde - Mapa 3 km x 2 km. Śladem po kościele opuszczonej wsi był mur cmentarny, wyorany kiedyś duży klucz, może z kościoła. W 1564 opuszczone pola folwarku Herzfelde w Nowej Marchii dawniej cysterek z Pełczyc, na granicy państwowej, sąsiadowały z polami pomorskich wsi Sarniki i Niesporowice, następnie z opuszczonym „Stawnem” po pola miasteczka Danków.
27 XI 1577 to przysiółek Płonna nadanego Veitowi von Tobell. Tenże ok. 1,5 km od opuszczonej wsi pobudował w 1580 folwark z owczarnią, z którego rozwinęła się ponownie wieś. Jeszcze w 1598 nie zamieszkała, w 1608 majątek rycerski bez wsi, w 1639 po śmierci Tobella dołączony do domeny państwowej w Karsku. W r. 1700 w pobliżu Golejewski Las (Herzfelder Heide). Jeszcze w XIX w. na polach między drogą do Chmielińca i Przyłęku stał cmentarny mur starej wsi wykorzystany przy budowie stajni i fundamenty zabudowań wsi na tzw. Langen Grund. W 1939 majątek baronessy Sittah Thilo i jej córki Georginy von Brand o areale 532 ha (ziemi ornej 235 ha, 254 ha lasu) w ramach Płonna. Po 1945 to już tylko leśniczówka. W końcu XIX w. slawista E. Mucke skojarzył niemiecką przecież nazwę Hirsfeldt z pobliską wsią Geilenfelde (dziś Gilów w pow. Strzelce Kraj.) i Göllen (dziś Jelenin k. Chojny) i dlatego w 1946 r. poznańska Komisja Ustalania Nazw Miejscowych nie mając w tym przypadku lepszego pomysłu wprowadziła nazwę Golejewo. Opracowanie: prof. Edward Rymar Opracowanie graficzne: Grzegorz Górecki
|