|
 Istnienie słowiańskiej osady ok. 1 km na płd. od wsi dzisiejszej wsi nad Płonią dopatrzono się w miejscu nazwy terenowej Niepölzig Ort w obszarze Żydowa. Z miejsca tego mogli być mieszkańcy przeniesieni do Niepołcka.
Nazwa:
Nepolsk(e) 1235, Nepolske 1236, Nypoltzke 1300, Nyepolczick 1337, Niepolzig 1564, Niepölzig 1944.
Książę pomorski Barnim I potwierdza w 1235 cystersom z Kołbacza dobra, w tym na końcu listy wymieniając Dobropole, Treben, Nepolske. Dobropole i zaginiony Trzebień (k. Dolic) nadawał cystersom książę Wielkopolski Władysław Odonic w 1233, zatem Niepołcko musiało być przez kogoś (Odonica?) świeżo nadane.
Niepołcko \ Niepolzig - Okolice. Mapa z 1925 r. 4 x 3 km. Biskup kamieński Konrad III 29 V 1236 nadaje tymże cystersom dziesięciny z licznych ich wsi otrzymując tytułem rekompensaty dwie wsie Niepołcko i Koszewko (to nad Miedwiem). Biskup Herman 13 VII 1280 odstąpił wieś margrabiom brandenburskim wraz z całą ziemią pełczycką.
Niepołcko \ Niepolzig. Mapa z 1925 r. Margrabia Albrecht III 2 VI 1300 nadaje wieś cysterkom z Pełczyc na pełnych prawach świeckich i duchownych zwolnioną od bedy (podatku gruntowego). W drugim dokumencie tego aktu mowa też o młynie, ale dokument ten uchodzi za falsyfikat bowiem margrabia w 1298 przekazał ziemię pełczycką swym kuzynom z linii starszej Askańczyków. Czy jednak nie można uznać, że Niepołcko położone było poza ziemią pełczycką, przecież podobnie jak Barlinek.?
Dolina Płoni w okolicach Niepołcka.
Droga z Chrapowa do Niepołcka. fot. Grzegorz Górecki
Wiekowe okazy Sosny czarnej (Pinus nigra) w okolicach Niepolcka.
fot. Paweł Kamienowski
Jednak w 1337 wieś w ziemi pełczyckiej z zaledwie 16 łanami. Niepełna liczba łanów nie przemawia za przeniesieniem słowiańskiej nadal wsi na prawo niemieckie. Wioski kolonizacyjne zamykano bowiem w areale 64 łanów.
Rzeka Płonia. Niepołcko. fot. Grzegorz Górecki
Młyn wspomniany w 1543; w 1564 wieś jako dawniej w całości cysterek [tj. dawniej] z Pełczyc, na granicy państwowej, na pograniczu z Laskówkiem, wspomniano też młyn na granicznym potoku „Buk” (Buckfliess), należący do rodu Billerbecków z Chrapowa, którym młynarz daje 4 węgorze czynszu od dawna.
Dworek w Niepołcku. fot. Marek Zając
Dalej granica biegnie do pogranicza z polami Chrapowa na Pom. i Żydowa w dolinie Płoni. Wraz z młynem, Płonnem 27 XI 1577 wieś nadana nadane przez elektora brandenburskiego Jana Jerzego w lenno za wierna służbę zarządcy domeny państwowej z Drezdenka Veitowi von Tobell.
Przebiśniegi przy w parku przypałacowym w Niepołcku. fot. Marek Zając
Potem w XVII w. Waldowów, w XVIII w. Schacków, Enckewortów, Schöningów, Papsteinów, Mellentinów, w XIX w. Frankenbergów, Bergów, Gransów, od 1909 r. von Kehlerów, którzy wyremontowali dwór z XVIII w. zbudowali spichlerz, wodociąg, odbudowali dworek z 1 połowy XIX w., zbudowali dworek Villa Syla przy drodze do Laskówka.
Pradolina Płoni widziana z pałacu w Niepolcku. fot. Paweł Kamienowski W 1939 r. majątek Elisity von Kehler (zarządzany przez dr. Rudolfa Brauna) o powierzchni 460 ha (35 koni, 143 krowy, 500 owiec, 150 świń).
Nieistniejący kościół w Niepołcku
Kościół na fundamencie kamiennym (z pierwotnego kościoła XIII-wiecznego?) zapewne z XVI w., zaledwie o wymiarach 12x7 m z dzwonnicą obok z XIX w., dzwonami z 1859 r. Zniszczony w 1945. Wieś w parafii Chrapowo, od 1951 w parafii Pełczyce.
Stojący obok nieistniejącego Kościoła pomnik miejscowych ofiar I Wojny Światowej.
Ludność:
98 w 1809 r.
162 w 1925 r.
51 w 1970 r.
26 w 1990 r.
Opracowanie: prof. Edward Rymar
Opracowanie graficzne: Grzegorz Górecki L I N K I :
Siedlisko Orlik - Alicja i Tomasz Wilczkiewicz, Chrapowo 70, 74-320 Barlinek forum.pelczyce.org - Forum na temat Niepołcka. |
