Prepozytura pełczycka

prepozyturaW ramach rozległego biskupstwa kamieńskiego powstają w XIII w. struktury terenowe (archidiakonaty, prepozytury), pomocne w jurysdykcji biskupiej, także w zarządzaniu rosnącego majątku biskupów i kapituły kamieńskiej.

O archidiakonacie pyrzyckim słyszymy od 1297 r. W Pełczycach zaś była zapewne niższa w hierarchii – prepozytura. Znany jest jedyny prepozyt Wisław, zapewne sądząc  z imienia prałat wywodzący sie z Rugii, bowiem tam imię to nosili w XIII-XIV trzej książęta. Może nawet pochodził z dynastii książęcej Rugii.

Jako kanonik kamieńskiej kapituły wystąpił Wisław już w 1268 r.. ponadto jako prepozyt pełczycki 27 V 1282 i 22 VIII 1288. Nie widzę przeszkód by kamieńskiego kanonika tych czasów nie identyfikować z Wisławem plebanem Gdańska (1289, 1290), zarazem kanclerzem księcia Mściwoja II.

Był to też Wisław kustosz kapituły kamieńskiej od 1288 r. W 1294 został przez kapitułę wybrany biskupem kamieńskim, jednak w 1295 r. nie otrzymał w Rzymie zatwierdzenia papieskiego i pozostał na stanowisku kustosza.

Niejasny jeszcze jest zakres kompetencji pełczyckiego prepozyta. Likwidacja prepozytury wiąże sie zapewne z powstaniem w Pelczycach klasztoru cysterek. Od tej pory głównym duchownym regionu będzie prepozyt żeńskiego klasztoru.

Biskup Henryk tworzy 24 II 1303 nową organizację archidiakonalną, powołując też  stanowisko swego zastępcy w kapitule, z tytułem vicedominus (niem. witztum). Z  vicedominatem w Kamieniu połączył dotychczasowe prepozytury i archidiakonaty  z Pyrzyc, Lipian, Gryfina, Pełczyc, Bania i Widuchowej.